wtorek, 29 marca 2011

Z cyklu Architektury / From the Architectures series: Kopaniec nr 22

"Faktycznie miejsce nigdy nie jest przez człowieka 'wybrane'; człowiek je tylko 'odkrywa', czyli - inaczej mówiąc - przestrzeń święta objawia mu się w taki czy inny sposób." [Eliade, Traktat..., Opus 1993, s. 356] 


"(...) nie tylko świątynie wymagają uprzedniej konsekracji miejsca. Również budowa domu zakłada analogiczne przekształcenie świeckiej przestrzeni. W każdym razie miejsce jest zawsze wyraźnie zaznaczone przez coś innego (...)." [ibid.]


"Z kolei miejsca, w których święci żyli, modlili się lub zostali pochowani, są uświęcone i z tego tytułu wyłączone z sąsiedniego obszaru świeckiego za pomocą płotu lub nasypu z kamieni (...)." [s. 357]


"Ogrodzenie, mur lub krąg z kamieni, które otaczają świętą przestrzeń, należą do najdawniejszych znanych nam struktur architektonicznych sanktuariów. (...) Ogrodzenie oznacza ciągłą obecność kratofanii lub hierofanii wewnątrz miejsca ogrodzonego, a ponadto ma chronić człowieka nie wtajemniczonego (profana) przed niebezpieczeństwem, które mogłoby mu zagrażać w wypadku niebacznego przekroczenia granicy." [ibid.]


"Sacrum jest zawsze niebezpieczne dla tego, kto się z nim styka bez należytego przygotowania i bez wykonania 'ruchów zbliżających', wymaganych przez każdy akt religijny. 'Nie przystępuj tu - rzecze Pan do Mojżesza - zzuj obuwie z nóg twoich, miejsce bowiem, na którym stoisz, ziemią świętą jest." [ibid.]


"Podobnie się ma rzecz z murami miasta: zanim stały się konstrukcjami o charakterze militarnym, miały znaczenie obrony magicznej, albowiem w pośrodku przestrzeni 'chaotycznej', zaludnionej demonami i upiorami, wydzielają enklawę, przestrzeń zorganizowaną, 'uporządkowaną' (skosmizowaną), tzn. posiadającą 'centrum'. [s. 358]

Jawor przy XVII-wiecznym dworze w Maciejowcu / Sycamore by the 17th-Century Manor House in Maciejowiec

poniedziałek, 28 marca 2011

W gaju różaneczników przed pałacem w Maciejowcu / In the Rhododendron Grove in front of the Palace in Maciejowiec


Jak to robią myszołowy / How the Buzzards Do It

Drzewa życia (Thuja occidentalis) przy pałacu w Maciejowcu / Trees of Life (Arbor Vitae) by the Palace in Maciejowiec

Żywotnik zachodni (Thuja occidentalis) po angielsku nazywa się "Arbor Vitae", drzewo życia (również Yellow Cedar, White Cedar, Atlantic White Cedar etc. - chociaż jest niespokrewnione z cedrem), a pochodzi z północno-wschodniej części Ameryki Północnej i był pierwszym drzewem stamtąd sprowadzonym do Europy (ok. 1540 r.).


Nazwę zawdzięcza leczniczym właściwościom soku, kory i pędów, które są bogate m. in. w witaminę C i wykazują działanie bakteriobójcze, przeciwgrzybicze, przeciwrobacze, przeciwwirusowe, immunostymulujące. Główna substancja aktywna, tujon, jest podstawą leku Esberitox (dowiedziona skuteczność w leczeniu przeziębień, ostrych i przewlekłych infekcji górnych dróg oddechowych itp.).


Odżibwejowie (Czipewejowie) czczą żywotnik w świętych opowieściach jako "Babkę Cedrowe Drzewo" (Nokomis Giizhig) uważając go/ją za dar dla ludzkości ze względu na jego rozliczne zastosowania. Nokomis Giizhig jest jedną z czterech roślin kamiennego kręgu (medicine wheel) Odżibwejów, przypisaną kierunkowi południowemu (starszyzna, niedźwiedź, zima, wiatr). 


Największy okaz na świecie, o wysokości 34 m i średnicy 175 cm (co mniej więcej odpowiada obwodowi 2 x Pi x r = 2 x 3.14 x 0.88 = 552 cm), rośnie na wyspie South Manitou Island na jeziorze Lake Michigan w stanie Michigan (USA), a jego wiek ocenia się na 500 lat. Najstarszy żywy egzemplarz wykiełkował ok. roku 910, a najstarszy kiedykolwiek znaleziony (klify na południu Ontario) miał ponad 1650 słojów rocznych. Jest to więc drzewo zdecydowanie długowieczne.





Niestety, żywotniki w Maciejowcu pozbawione są opieki i ich stan w sposób widoczny pogarsza się. The Society for the Protection of the Oldest Trees in Poland (SOPOT) planuje ich rewitalizację i prosi o kontakt osoby/organizacje pragnące się do tego czynu społecznego przyłączyć.

czwartek, 24 marca 2011

Lipa przy pałacu w Łomnicy / Lime Tree at Łomnica Palace

Na tyłach Dużego Pałacu w Łomnicy rośnie podwójna lipa o masywnym odziomie i wyniosłych pionowych konarach / A double lime tree with a massive trunk and tall upright branches grows behind the Main Palace in Łomnica:




Strona północna:
Wiąz w parku pałacowym, nad brzegiem Bobru:

Po drugiej stronie drogi, na dawnym folwarku, wokół wielkiego gumna stoją potężne, pięknie wyremontowane budynki gospodarcze, mieszczące m. in. bardzo przyjemną restauracyjkę, którą szczególnie polecamy klientom dzieciatym...