Marie „Missie” Vassiltchikov, The Berlin Diaries 1940–1945 (1985)
Dzisiaj nasze biuro zostało
ewakuowane do Karpacza. (…) Było jeszcze ciemnawo. Rudger Essen pomógł mi
zatargać moje dwie bardzo ciężkie walizki do czekającej ciężarówki. Odmówiłam
wysłania czegokolwiek awansem z obawy utraty jedynego dobytku. (…) Wysiedliśmy
z bagażami na dworcu w Zgorzelcu, gdzie zastaliśmy kolejną grupę,
trzydziestoosobową, której przewodził nasz szef [Walter] Büttner we własnej
osobie, bardzo blady i ledwie panujący nad sobą. (…) Z ulgą dowiedziałam się,
że bardzo ładna dziewczyna nazwiskie Ilse Blum – z racji słodkiego oblicza
zwana „Madonną” – wzięła jeszcze więcej bagaży ode mnie. Podnoszono brwi na
nasz widok, lecz przy asyście kierowcy autobusu pomogłyśmy sobie przenieść
nasze walizy. (…) Betz, z parasolem i laską z końcówką z kości słoniowej pod
pachą, pomógł nam wsiąść do pociągu. Zirytowane mało sympatycznym sposobem, w
jaki powitał mnie Büttner, wybrałyśmy osobny przedział, trzeciej klasy niestety
i z bardzo twardymi siedzeniami (nikt z nas nie jest dzisiaj zbyt puszysty).
O trzeciej po południu
dotarliśmy do Jeleniej Góry, gdzie oddziela się linia do Karpacza i gdzie
czekał na nas nasz miejscowy kwatermistrz. Był w narciarskim ubraniu – lekkie
rozczarowanie. Przesiedliśmy się do kolejki elektrycznej i pół godziny później
byliśmy już w Karpaczu.
Karpacz to dość urocza wieś;
rozłożyła się na stromym zboczu, chaty rozsiane są dość rzadko i otoczone
ogrodami z wieloma świerkami. Mój lęk przed nalotami zdaje się ustępować.
Wszystkie biura mieszczą się na dole, toteż większość ludzi zjeżdża do pracy na
saneczkach, a potem ciągnie je z powrotem na kwaterę. Z tego co widzę, im kto
ważniejszy, tym wyżej mieszka. Nasz Wydział Informacji, zdaje się, sprawę
przegapił – przyjechaliśmy jako jedni z ostatnich – więc nasze chaty są mniej atrakcyjne
od pozostałych.
Nie określiłam, z kim chcę być
w pokoju, sparowano mnie więc z panną dr K., dobroduszną osobą, którą ledwie
znam. Zastałam ją rozglądającą się posępnie po wielkim nieogrzewanym
pomieszczeniu z werandą. Światło jest liche, nie ma przy czym czytać w łóżku, a
na domiar złego powiedziano nam, iż z uwagi na wielkość pokoju mogą nam
przydzielić kogoś trzeciego. Jeżeli tak się stanie, to pójdę na wojnę i wezmę
pokój, który hrabia Schulenburg zaproponował mi w swojej willi. Poza tym Haus Christa
jest całkiem miły. Jest nas tu jedenastka, siedem kobiet i czterech mężczyzn, z
panem W., z którym wszystkim z nas układało się nader źle w Berlinie, na czele.
Tu jednak rozpoczął, zdaje się, nowy rozdział, odgrywa dobrego papę i wita nas
symmatyczną przemową o „duchu dobrosąsiedzkim”. Dostajemy nawet niezłą kolację
i udajemy się na spoczynek. Postanowiłam być trudną współlokatorką, tak że
gdybym miała się wyprowadzić, to nie będą za mną tęsknić. Na początek uparłam
się, że wszystkie okna mają być otwarte. Z kolei panna dr K. chrapie. Budzimy
się sine z zimna.
wtorek, 18 stycznia 1944
Po śniadaniu zeszliśmy do naszego tymczasowego biura w Tannenhofie, pensjonacie niedaleko stacji. Grunt jest bardzo śliski, bo nasze sanki błyskawicznie ubijają świeży śnieg.
Nagle mam kolejną możliwość
zamieszkania – u jednej z byłych rosyjskich uczennic Taty, pani Jeannette S.,
która nie tylko tu pracuje, lecz także posiada chatę i zaproponowała, że weźmie
mnie pod swój dach. Herr Betz uważa, że to lepsze rozwiązanie, niż gdyym miała
przyjąć propozycję hrabiego Schulenburga. Chociaż głośno tego nie mówi, chodzi
o to, że „opinia publiczna” mogłaby zacząć plotkować o „arystokratach łączących
siły”, by tak rzec. Tak inaczej, postanowiłam jutro się wyprowadzić.
Miejscowej ludności nasze
przybycie jest, zdaje się, niezbyt w smak, bo boją się, że Karpacz stanie się
przez to celem nalotów. Umarła również turystyka.
Po południu przytroczyłam
walizkę do sanek i zaciągnęłam je położonej w lesie chatki Jeanette S.
Następnie dołączyłam do hrabiego Schulenburga u Tippelskirchów – którzy
należeli do jego personelu [w ambasadzie] w Moskwie – skąd wszyscy pojechaliśmy
pociągiem do najbliższego miasteczka obejrzeć sztukę. Była wcale dobra, grała
trupa znanego teatru z Nadrenii, który został zbombardowany.
Piątek, 21 stycznia
Z Madonną Blum postanowiłyśmy
poważnie zająć się jazdą na nartach w wolnym czasie, jak również nauczyć się
porządnie grać na akordeonie. Obie mamy po jednym.
Większość naszych berlińskich
kolegów wygląda tu dość zabawnie. Zwykło się widzieć ich z nosami przyklejonymi
do biurka – prawdziwe szczury kancelaryjne. Tutaj truchtają sobie w spodniach-pumpach,
barwnych szalikach i dzierganych czapkach – ciągną za sobą saneczki i są bardzo
świadomi własnej obecności.
W Rosji walki na froncie
północnym stają się coraz bardziej zażarte. Martwię się o Paula Metternicha.
Tatiana pisze dramatyczne listy.
Wtorek, 25 stycznia
Praca idzie bardzo nierówno.
Siedzimy w osiem osób w małym pokoiku. Do pomocy przy tworzeniu nowego archiwum
fotograficznego przydano mi sekretarkę. Zdjęcia przysyłane są z Berlina dużymi
partiami. Każde musi dostać podpis; ona to zasadniczo załatwia, podczas gdy ja
wybieram zdjęcia i porządkuję teczki. Pozwoliłam jej pisać na maszynie w domu,
czym zdobyłam jej sympatię. Dzięki temu mamy w istocie więcej miejsca.
Dzisiaj jadłam kolację z hrabią
Schulenburgiem (znanym jako „Ambasador”, chociaż jest ich tu kilku). W połowie
kolacji oznajmił mimochodem, że [książę] Heinrich [zu Sayn-]Wittgenstein nie
żyje. Zamarłam. Spojrzał na mnie zaskoczony, nie wiedział, że tak blisko się
przyjaźniliśmy. Zaledwie parę dni wcześniej w Berlinie odebrałam od niego
telefon w pracy. Właśnie wrócił z kwatery Hitlera, gdzie odebrał z rąk
Wszechmocnego Liście Dębowe do Krzyża Rycerskiego. „Byłem u naszego milusia” –
oznajmił [„Ich war bei unserem Liebling”], po czym dodał, że ku jego zdziwieniu
nie odebrano mu pistoletu przed wejściem (jak to jest dzisiaj w zwyczaju), tak
że można by było „odstrzelić go” tam i wtedy. Ciągnął wątek, aż zauważyłam, że
chyba lepiej byłoby prowadzić tę rozmowę gdzie indziej. Gdy spotkaliśmy się
nieco później, zaczął rozważać możliwość wysadzenia się w powietrze z Hitlerem,
gdy następnym razem będzie ściskał mu dłoń. Biedny chłopak, nie spodziewał się,
że pożyje jeszcze tylko parę dni! A przecież zdawał się tak kruchy, że zawsze
się oń martwiłam. Był najskuteczniejszym pilotem niemieckiego nocnego lotnictwa
myśliwskiego, latał bez przerwy i niewątpliwie czuł się wyczerpany. Często
opowiadał o męce, jaką sprawiało mu to, że musi zabijać ludzi, i o tym, że w
miarę możliwości stara się tak trafiać nieprzyjacielski samolot, by załoga mogła
się katapultować.
*/ Gdy zestrzelił go brytyjski
Mosquito dalekiego zasięgu, major książę Heinrich von Sayn-Wittgenstein miał na
koncie 83 alianckie samoloty, w tym sześć zestrzelonych podczas jednej misji. W
noc swej śmierci zestrzelił kolejne pięć.

Brak komentarzy:
Prześlij komentarz