Książęca wieża mieszkalna (XIV w.) w Siedlęcinie

Druga lipa w Siedlęcinie / The Other Lime in Siedlecin

"Czas budowy wieży został ustalony w wyniku analizy dendrochronologicznej drewna budowlanego, wykonanej w 2000 r. przez prof. Marka Krąpca z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Do analiz pobrano 5 prób drewna z belek stropowych znajdujących się na I, II i III piętrze (wybrano belki dostępne ze stopni schodów); wzięto też próbę kontrolną ze słupa utrzymującego więźbę dachową (pierwszego od wschodu). Próby te - mające postać rdzenia o średnicy ok. 2 cm - pobrano in situ z belek przez przewiercenie ich specjalnym świdrem [świder Presslera]. Analiza służąca do ustalenia wieku drewna polega na porównaniu układu słojów (...) w pobranych rdzeniach z tzw. skalą dendrochronologiczną, opracowaną dla konkretnych gatunków drzew i dla danego regionu. Analiza ta pokazała, że dwa spośród drzew, z których wykonano siedlęcińskie belki stropowe, ścięto w 1313 r., natomiast trzy - w roku 1314. Podpora więźby dachowej została wykonana z pnia drzewa ściętego w 1575 r. Daty  te jednoznacznie pokazują, że wieża była budowana w latach 1313-1314 i została oddana do użytku w r. 1314 lub nieco później (starano się bowiem, by czas, jaki upłynął od ścięcia drzewa do wykorzystania go w budownictwie nie przekraczał 8 lat, ze względu na zagrożenie zniszczeniem go przez szkodniki. Tak też należy datować zachowane w Siedlęcinie stropy na piętrach wieży (lub przynajmniej ich belki). Są one najstarszymi spośród zachowanych stropów drewnianych w Polsce. (...)" 

[Małgorzata Chorowska, Tomasz Dudziak, Krzysztof Jaworski, Artur Kwaśniewski, Zamki i dwory obronne w Sudetach, t. II Księstwo jaworskie, s. 192]

These beams are in the region of 50 x 30 cm (!), so the larches must have been close to 1 meter in diameter in 1313, meaning they might as well have been pre-AD 1000... 

Lancelot śpiący pod jabłonią - zwróćmy uwagę na sposób oddania drzewa - bardzo podobny jak w Manuskrypcie Wojnicza...

Jacek Witkowski w swojej rozprawie doktorskiej pt. Szlachetna a wielce żałosna opowieść o Panu Lancelocie z Jeziora (Wrocław 2002) przypisuje autorstwo malowideł mistrzowi z północno-wschodniej Szwajcarii, a datuje je na lata 1345-1346... Są to najstarsze zachowane malowidła świeckie w Polsce...

Według Jacka Witkowskiego w Europie istnieje łącznie dwanaście zachowanych kompletnych zespołów średniowiecznych malowideł ściennych o tematyce arturiańskiej (m. in. w Turyngii, Tyrolu Południowym, Szwajcarii, na Sycylii, we Francji) - ale żaden z tych zespołów nie traktuje o Lancelocie, co oznacza, że malowidła siedlęcińskie są unikatem na skalę światową...

Podpis jednego z cieśli remontujących więźbę pod koniec XIX w... Jak się nazywał pan Hepke? Franz, Florian, Feliks, a może Ferdinand...?

(Wykusz latrynowy :-)

Lipa dla Lancelota / Lime for Lancelot

Meryl Marsh at the Archangel Ancient Tree Archive asked me about remarkable specimens of certain species, Tilia Cordata among them, and that immediately made me think of Siedlecin....

The Ducal Tower in Siedlecin (pre-1945: Boberrohrsdorf) has the oldest ceiling timbers in Poland (1313-1314) and the only (!) wall polychromies on Lancelot-of-the-Lake, or Lancelot du Lac, the Roundtable Knight, in Europe, which also happen to be Poland's oldest surviving secular paintings...

In front of the tower grows an old lime tree that, dendrologists reportedly say, is one tree split in half rather than two grown together. This should make up for an impressive circumference...

Mr and Mrs are five hundred years old and still they dance.

Lipy w Siedlęcinie (Boberröhrsdorf) / Lime Trees in Siedlęcin

Siedlęcinie (Boberröhrsdorf) rosną dwie potężne lipy - jedna przed wieżą, druga w wewnętrznym dziedzińcu między wieżą i oficyną. / Two mighty limes grow in Siedlęcin: one in front of the tower, the other in inner courtyard between the tower and the outbuilding.

Przy założeniu - obecnie uprawdopodobnionym na podstawie obserwacji rozwoju ulistnienia - że lipa ta to jedno drzewo o rozpołowionym pniu, jej wiek ocenia się na 600 lat. Pierwsze wzmianki pochodzą z przełomu XVI/XVII w.

On the assumption - which has been substantiated now on the basis of foliage development observation - this is a single tree with a halved trunk, its age is estimated at 600 years. It is first mentioned around the turn of the 16th and 17th centuries.

Siedlęcin - wiadomo: najstarsze w Polsce malowidło o tematyce świeckiej (!), a do tego jedyne spośród ok. 20 istniejących średniowiecznych polichromii ilustrujących romanse rycerskie traktujące o rycerzu Okrągłego Stołu Sir Lancelocie z Jeziora + najstarsze zachowane stropy drewniane w Polsce (drewno ścięte 1313-1314).

Siedlęcin: a ducal tower castle with the oldest secular wall paintings in Poland (mid-14th century, linear-idealistic style, author may have been from north-eastern Switzerland or southern Germany) - the only one among the 20 or so mediaeval romance polychromies currently known that deals with the Roundtable knight Sir Lancelot of the Lake + the oldest wooden ceilings in Poland (timber felled in 1313-1314).

[M. Chorowska, T. Dudziak, K. Jaworski, A. Kwaśniewski, Zamki i dwory obronne w Sudetach, t. 2 Księstwo Jaworskie, ]

[Siedlęcin, Boberrohrsdorf, Henryk I Jaworski, Bolko II, Lancelot du Lac, król Artur, King Arthur, Holy Grail, Święty Graal, Galahad, Gawain, Guinevere, Perceval, Parsifal, Chretien de Troyes, Jenschin von Redern, Gotsche Schoff, von Czirn von Seidtlitz, Caspar von Nimptsch, Heinrich von Spiller, Christoph Leopold Schaffgotsch]

Wieżą w Siedlęcinie opiekuje się Fundacja Zamek Chudów.

Przeszedłszy przez oficynę znajdujemy się przed wejściem do samej wieży, na niewielkim dziedzińcu, gdzie rośnie druga lipa / Having crossed through the outbuilding, we find ourselves in front of the tower itself, in a small inner yard, where the second lime grows:

Wiek tej lipy ocenia się na 150-200 lat. Rośnie ona praktycznie w granicach budynku powodując rozmaite niekorzystne sztuki i dlatego konieczne będzie znaczące zredukowanie jej objętości. / The age of this linden is estimated at 150-200 years. It grows practically within the bounds of the building causing various adverse effects which is why a substantial reduction of its volume will be necessary.