Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Rząsiny. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Rząsiny. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 5 września 2011

No, Nay, Never No More (Rząsiny)


Lipa przy cmentarzu w Rząsinach (Welkersdorf)



Rząsiny (Welkersdorf): Cmentarz / Graveyard / Friedhof












Rząsiny (Welkersdorf): Oko w oko


poniedziałek, 16 maja 2011

Zabytkowe aleje kasztanowców białych i czerwonych i dębów czerwonych w Rząsinach (Welkersdorf) / Old Red Chestnut and Red Oak Lanes in Rząsiny

Na północ od wsi Rząsiny, na rozległym płaskowyżu dokładnie na wysokości pałacu i parku pałacowego, znajdziemy coś niezwykłego: skrzyżowanie zabytkowych alei dęba czerwonego (Quercus rubra) i kasztanowca czerwonego (Aesculus carnea) i białego (Aesculus hippocastanum).

[Aesculus hippocastanum]

[Aesculus hippocastanum]

[Aesculus hippocastanum]

Długa na 500 metrów aleja kasztanowców białych prowadzi ku skrzyżowaniu, gdzie przechodzi w aleję kasztanowców czerwonych, które dzisiaj właśnie są w porze kwitnienia...

[Aesculus carnea]




Drzewo jest nieco bardziej przysadziste od swego białego kuzyna, o ogromnych liściach, które w połączeniu z licznymi czerwono-różowymi kwiatami sprawiają, że mamy wrażenie obcowania z drzewem egzotycznym, tropikalnym...

[Aesculus carnea]

W rzeczywistości Aesculus carnea Hayne to mieszaniec kasztanowca białego (A. hippocastanum) i amerykańskiego Aesculus pavia (Red Buckeye, kasztanowiec krwisty, Rote Rosskastanie), który powstał - zapewne przypadkowo - ok. 1820 r. w Niemczech. 

Z kasztanowcami krzyżuje się długa na ok. 1 kilometr aleja dębów czerwonych (Quercus rubra), który to gatunek również jest importem z Ameryki Północnej, znanym w Europie Środkowej od początku XVIII w.

[Quercus rubra]

[Quercus rubra]

Po 1813 r. wieś Welkersdorf (Rząsiny) nabył sławny rosyjski generał Iwan Dybicz, czyli niemiecki arystokrata Hans Karl Friedrich Anton von Diebitsch un Narten Sabalkanski, który "przystąpił do przebudowy dworu we wsi i parku" (SGTS, t. 2 M-Ż, s. 301)). Na niego rząsińska aleja wydaje się jednak za młoda, co jako jej fundatora wskazywałoby wrocławskiego bankiera Arnolda Lüschwitza, który dzierżył Welkersdorf od 1840 r. i "nadał obecny wygląd pałacowi i parkowi" (ibid.). Czyżby pan Lüschwitz robił interesy z Nowym Światem? A może nawet dorobił się na nich i stąd jego zamiłowanie do pochodzących stamtąd gatunków drzew?

[Aesculus hippocastanum, w tle Quercus rubra]

[Aesculus hippocastanum]

W drodze powrotnej...

Całe wzgórze - pomimo śladów działalności panów z piłami (ale nie w alejach!) - jest miejscem rzadko uczęszczanym: zarówno napotkany bażant, jak i napotkany lis (by tak rzec Janoschem) dają się podejść albo podchodzą na dosłownie parę kroków...


Pałac:

I dąb przy pałacu:
[Quercus robur]

[Quercus robur]

środa, 9 lutego 2011

Zamek Podskale (Rząsiny), 8.02.2011

Na szczycie wsi Rząsiny znajduje się miejsce zwane Podskale z ruiną wiecznego zamku, który wg źródeł niemieckich i tradycji założyć miał w roku 1207 książę śląski Henryk I Brodaty. Marek Staffa w "Słowniku geografii turystycznej..." datuje go jednak na XIV w. (z zastrzeżeniem, że być może starszy).


W roku 1360 książę świdnicki Bolko II Mały sprzedał go von Talkenbergowi, odtąd zamek zwano Burg Talkenstein.

Po wojnach husyckich von Talkenbergowie, którzy przeistoczyli się w rycerzy-rozbójników (raubritterów), wsławionych "licznymi napadami na kupców i mieszczan z Gryfowa Śląskiego i Lwówka Śląskiego", uczynili z zamku swoją bazę. W związku z tym w 1433 r. cesarz Zygmunt Luksemburski nakazał zdobycie i zniszczenie zamku, do czego jednak nie doszło.

 W okresie walk o tron czeski w 1479 r. zdobyty przez wojska króla węgierskiego Macieja Korwina, częściowo zniszczony i odebrany von Talkenbergom.

Po śmierci Korwina jego rywal w walce o tron czeski, Władysław Jagiellończyk, oddał Talkenstein Christophowi von Talkenbergowi, słynnemu rycerzowi znanemu z udziału w wielu turniejach, który władał nim do śmierci w 1505 lub 1516 r.

Jego potomek Rampold von Talkenstein siedział na Talkensteinie do 1576, kiedy to przeniósł się do Płakowic.

Opuszczony zamek popadł w ruinę i stał się źródłem budulca. Jednak jeszcze w roku 1809 zwiedzał to miejsce słynny poeta Theodor Korner. Dopiero w 1830 roku r. ówczesny właściciel dóbr, ks. Hans Karl Friedrich Diebitsch-Sabalkanski (znany w Polsce jako Iwan Iwanowicz Dybicz Zabałkański) przeprowadził konserwację ruin.

[Hans Diebitsch / Iwan Dybicz]




Ruiny zamku na tle zabudowań Rząsin (zdjęcie z roku 1933 za http://wroclaw.hydral.com.pl/112703,foto.html):


Widok ze szczytu skały Talkenstein rzeczywiście cieszy oko:

Rząsiny - Podskale, 8.02.2011







Z cyklu Architektura / From the Architecture series: Rząsiny, 1767








Nazwy historyczne:
1325 villa Wolfkeri, Wolkersdorf
1372 Wolfkersdorf
1386 Walkersdorf
1668 Welckersdorff
1687 Walckersdorff
1726 Welckersdorff
1765 Welckersdorf
1786 Welkersdorf
1945 Wilcza Góra
1947 Rząsiny

Właściciele historyczni:
Rampold von Talkenberg
Heinrich von Hoberg (Hohberg)
Lukretia von Hoberg, nee von Schlik
Heinrich von Poser
Heinrich von Schwanz
hr. Bernhard Gottfried von Schmettau
ks. Hans Karl Friedrich Diebitsch Zabałkański ("ros. feldmarszałek Iwan Dybicz, będący Niemcem, a wsławiony m. in. walkami z Polakami podczas powstania listopadowego")
von Thiesenhausen
bankier wrocławski Arnold Luschwitz
siostry von Trzebinski z Wrocławia
(SGTS, red. M. Staffa, t. 2 M-Ż, s. 300-301)